Κι εγώ σου λέω: Εσύ είσαι Πέτρος, και επάνω σε αυτή την πέτρα θα οικοδομήσω την Εκκλησία μου· και οι πύλες του Άδη δεν θα την υπερισχύσουν. Σου δίνω τα κλειδιά της Βασιλείας των Ουρανών· ό,τι δέσεις στη γη θα είναι δεμένο στους ουρανούς, και ό,τι λύσεις στη γη θα είναι λυμένο στους ουρανούς.
Κατά Ματθαίον 16:18-19.
Οι Καθολικοί βλέπουν σε αυτό το χωρίο τη θεμέλια βάση για το πρωτείο του Πέτρου και των διαδόχων του (πάπας).
Οι Ορθόδοξοι αναγνωρίζουν τον Πέτρο ως ηγετική μορφή, αλλά θεωρούν ότι όλοι οι επίσκοποι είναι ισότιμοι, χωρίς αποκλειστικό πρωτείο. Το χωρίο αναφέρεται στην πίστη του Πέτρου και όχι στο πρόσωπο.
Στους πρώτους αιώνες, οι χριστιανοί ζούσαν κρυφά, συγκεντρώνονταν σε σπίτια και κατακόμβες, φοβούμενοι τις διώξεις. Δεν υπήρχαν ναοί ούτε δημόσιοι χώροι λατρείας· η πίστη ήταν προσωπική και κοινοτική, και η δύναμη της Εκκλησίας περιοριζόταν στο πνευματικό και το ηθικό.
"Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος, αφού νίκησε τους εχθρούς του, εξέδωσε διάταγμα με το οποίο αναγνωρίζει ελευθερία λατρείας σε όλους τους ανθρώπους. Δεν απαγορεύει την ειδωλολατρία, αλλά επιτρέπει στους χριστιανούς να λατρεύουν τον Θεό χωρίς φόβο"
Λακτάντιος – De Mortibus Persecutorum (περί 313 μ.Χ.).
Το απόσπασμα αναφέρεται στο Διάταγμα των Μεδιολάνων (313 μ.Χ.), το οποίο εξέδωσαν από κοινού οι αυτοκράτορες Κωνσταντίνος Α’ και Λικίνιος. Το διάταγμα αναγνώριζε την ελευθερία λατρείας σε όλους τους πολίτες, χωρίς να επιβάλλει κάποια θρησκεία. Δεν απαγόρευε την ειδωλολατρία· οι παγανιστές μπορούσαν να συνεχίσουν να λατρεύουν όπως πριν.
Οι χριστιανοί, όμως, μπορούσαν πλέον να λατρεύουν δημόσια τον Θεό τους χωρίς φόβο διώξεων και να αποκτούν κτίρια για εκκλησίες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, χτίστηκε γύρω στο 326 η Βασιλική του Αγίου Πέτρου πάνω στον τάφο του Αποστόλου Πέτρου, στον λόφο Βατικανού. Πριν από την ανέγερση αυτή, ο χώρος ήταν νεκροταφείο και σημείο μυστικής προσευχής. Η Βασιλική ήταν ο πρώτος μεγάλος δημόσιος ναός, με ξύλινη οροφή και περιορισμένη διακόσμηση, σχεδιασμένος ως ρωμαϊκή βασιλική με μακρύ διάδρομο, άμβωνες, νάρθηκα και χώρους για τους επισκόπους. Η Βασιλική του Αγίου Πέτρου δεν είναι απλώς ένα κτίριο· αποτελεί σύμβολο της ιστορικής μετάβασης της Εκκλησίας από περιθωριακή κοινότητα σε θεσμό με δημόσια και πολιτική υπόσταση.
Ο Κωνσταντίνος διέταξε την ίδια χρονιά την ανοικοδόμηση και διεύρυνση του Ναού της Αναστάσεως στον Γολγοθά, πάνω στο σημείο που θεωρείται ότι σταυρώθηκε ο Χριστός. Εξασφάλισε δημόσια λατρεία και έγινε κέντρο προσκυνήματος.
Κατά τον 5ο και 6ο αιώνα, έγιναν διάφορες επισκευές και μικρές προσθήκες στην Βασιλική, κυρίως για να αντιμετωπιστούν οι φυσικές φθορές και οι σεισμοί. Η βασιλική χρησίμευε και ως χώρος θρησκευτικών τελετών, αλλά και για τις πολιτικές εκδηλώσεις των Πάπων, καθώς η Ρώμη είχε μετατραπεί σε κέντρο της δυτικής Εκκλησίας. Στον 7ο και 8ο αιώνα, η Βασιλική υπέστη ζημιές από πυρκαγιές και εισβολές. Παρά τις επισκευές, το κτίριο άρχισε να δείχνει τη φθορά του χρόνου. Παρ’ όλα αυτά, συνέχιζε να είναι ο κυριότερος δημόσιος χώρος λατρείας της Ρώμης και διατηρούσε το συμβολικό της κέντρο πάνω στον τάφο του Πέτρου. Μέχρι τον 9ο αιώνα, η Βασιλική εξακολουθούσε να είναι λειτουργική, αλλά είχε φθαρεί σημαντικά, και οι Πάπες άρχισαν να αναγνωρίζουν την ανάγκη για ριζική ανακατασκευή, που θα πραγματοποιούνταν τελικά τον 15ο αιώνα στην εποχή της Αναγέννησης. Έτσι ξεκίνησε η ανέγερση της νέας Βασιλικής, η οποία ολοκληρώθηκε τον 17ο αιώνα. Σχεδιαστές και αρχιτέκτονες όπως ο Μπραμάντε, Ραφαέλο, Μιχαήλ Άγγελος και Τζιοβάνι Λορέντσο Μπερνίνι συνέβαλαν στη δημιουργία ενός κτιρίου τεράστιου μεγέθους, με τεράστιους θόλους, περίπλοκες καμάρες, αγάλματα και ψηφιδωτά.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου