Αν εκτελέσετε τους έξι πολιτικούς, είναι εσωτερικό σας θέμα (τραγικό, αλλά εσωτερικό). Αν εκτελέσετε τον Πρίγκιπα, γίνεστε Μπολσεβίκοι και εχθροί του Στέμματος και της Ευρώπης (δικό μου σχόλιο)
Ο Κέρζον, τότε Υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας, ήταν σαφής στις οδηγίες του προς τον Βρετανό πρεσβευτή στην Αθήνα, Λίντλεϊ (Sir Francis Lindley). Οι πηγές αναφέρουν ότι ο Λίντλεϊ έλαβε εντολή να απειλήσει με αποχώρηση της βρετανικής αποστολής και διακοπή των διπλωματικών σχέσεων.
Σύμφωνα με τα αρχεία του Foreign Office (FO 371/7892), η πίεση του Λονδίνου δεν άφησε περιθώρια ελιγμών στην Επαναστατική Επιτροπή. Ο πλοίαρχος Gerald Talbot, ενεργώντας ως προσωπικός απεσταλμένος του Βρετανού Πρωθυπουργού, κατέστησε σαφές στον Νικόλαο Πλαστήρα ότι η τύχη του Ανδρέα ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τη μελλοντική στάση της Βρετανίας απέναντι στην Ελλάδα.
«Η εκτέλεση ενός μέλους της ελληνικής βασιλικής οικογένειας, συγγενούς του Βρετανού Μονάρχη, θα θεωρηθεί πράξη εχθρική προς τη Μεγάλη Βρετανία.» > — Υπόμνημα του Sir Francis Lindley προς την Επαναστατική Επιτροπή, Νοέμβριος 1922.
Η Ελλάδα του 1922 δεν χρειαζόταν μόνο δικαιοσύνη· χρειαζόταν ψωμί και στέγη για 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες. Οι πηγές από τις διαπραγματεύσεις για το Προσφυγικό Δάνειο στο Λονδίνο (αρχεία της Τράπεζας της Αγγλίας) δείχνουν ότι η βρετανική οικονομική ελίτ χρησιμοποίησε τη ζωή του Ανδρέα ως «μοχλό πίεσης». Η «τέχνη του συμβιβασμού» επιβλήθηκε: η Ελλάδα θυσίασε το εσωτερικό της αίσθημα δικαίου για να εξασφαλίσει τη διεθνή της αναγνώριση και οικονομική στήριξη.
Όπως οι νομομαθείς της Μπολόνιας ισορροπούσαν ανάμεσα σε Πάπα και Αυτοκράτορα, έτσι και το έκτακτο στρατοδικείο εφάρμοσε μια νομική ακροβασία. Ο Ανδρέας καταδικάστηκε σε «ισόβιο υπερορία» (εξορία) και έκπτωση από τον βαθμό του, με το ελαφρυντικό της «τελείας απειρίας περί την διοίκησιν ανωτέρων μονάδων».
Η φυγή του Ανδρέα με το αντιτορπιλικό «Καλυψώ» σηματοδότησε το τέλος της επαναστατικής ορμής και την αρχή της σκληρής περιόδου της ανασυγκροτησης.
Στην πραγματικότητα, η Ελλάδα κυβερνάται από ένα σχήμα «συγκατοίκησης» που πατάει σε δύο βάρκες:
Στο εσωτερικό: Ο Νικόλαος Πλαστήρας (ο «Μαύρος Καβαλάρης») είναι η ψυχή της Επανάστασης. Έχει τη δύναμη των όπλων και την αποδοχή του στρατού, αλλά ξέρει ότι ένας στρατιωτικός δεν μπορεί να κάνει διπλωματία. Πρωθυπουργός αναλαμβάνει ο Στυλιανός Γονατάς, αλλά η πραγματική ισχύς βρίσκεται στην Επαναστατική Επιτροπή.
Στο εξωτερικό: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος. Παρόλο που είναι αυτοεξόριστος στο Παρίσι, η Επανάσταση του αναθέτει την εκπροσώπηση της Ελλάδας στις διεθνείς διασκέψεις. Ο Βενιζέλος είναι ο μόνος που έχει το «ειδικό βάρος» να μιλήσει με τους Συμμάχους.
Τι σημαίνει «Ανασυγκρότηση» το 1923
Η κυβέρνηση Γονατά - Πλαστήρα καλείται να διαχειριστεί τρία μέτωπα που θα «λύγιζαν» οποιαδήποτε χώρα:
Το Προσφυγικό: 1,5 εκατομμύριο άνθρωποι φτάνουν σε μια χώρα 5 εκατομμυρίων. Πρέπει να ταϊστούν, να στεγαστούν και να εμβολιαστούν για να μην ξεσπάσουν επιδημίες (τύφος, χολέρα).
Η Συνθήκη της Λωζάνης: Ο Βενιζέλος παλεύει στην Ελβετία να σώσει ό,τι μπορεί. Πρέπει να υπογράψει την ειρήνη με την Τουρκία του Κεμάλ, ενώ ο ελληνικός στρατός στον Έβρο προσπαθεί να αναδιοργανωθεί για να έχει ο Βενιζέλος ένα «διαπραγματευτικό χαρτί».
Η Οικονομική Χρεοκοπία: Το ταμείο είναι μείον. Η Ελλάδα είναι αποκλεισμένη από τις διεθνείς αγορές λόγω των εκτελέσεων.
Η κυβέρνηση αποπολιτικοποιει τη διοίκηση. Φέρνουν τεχνοκράτες και ζητούν τη βοήθεια της Κοινωνίας των Εθνών. Εδώ εμφανίζεται ο Χένρι Μοργκεντάου, ο Αμερικανός που αναλαμβάνει την Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων. Η Ελλάδα «εκχωρεί» μέρος της κυριαρχίας της σε διεθνείς οργανισμούς για να πάρει τα δάνεια που της αρνούνταν οι Άγγλοι πριν τη διάσωση του Ανδρέα. Πέραν της ΚτΕ που εγγυάται την ορθή χρήση των δανείων, ιδρύεται η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων. Αυτό ήταν ένα υπερεθνικό όργανο που δημιουργήθηκε με πρωτοβουλία της ΚτΕ και είχε έδρα την Αθήνα. Ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος απέκτησε νέα δυναμική. Εξασφάλιζε ότι τα έσοδα από τα μονοπώλια (αλάτι, φωτιστικό πετρέλαιο, τραπουλόχαρτα κ.λπ.) θα πήγαιναν απευθείας στην εξυπηρέτηση των δανείων, παρακάμπτοντας την ελληνική κυβέρνηση.
Η Ελλάδα έχασε τον απόλυτο έλεγχο των οικονομικών της. Κέρδισε όμως την τεχνογνωσία και τα κεφάλαια για να χτίσει ολόκληρες πόλεις για το 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες.
Ο «Μαύρος Καβαλάρης», ένας ασκητικός, ορμητικός στρατιώτης που μόλις έχει κάνει επανάσταση, και από την άλλη ένας έμπειρος Αμερικανός διπλωμάτης και τραπεζίτης, που εκπροσωπεί τον δυτικό καπιταλισμό και τη μεθοδικότητα συνεργάζονται.
Στα απομνημονεύματά του, ό Αμερικανός Μοργκεντάου περιγράφει τον Πλαστήρα ως έναν άνθρωπο που δεν επεδίωξε προσωπικό κέρδος, κάτι σπάνιο για την εποχή. Αυτό το «ηθικό κεφάλαιο» του Πλαστήρα ήταν που επέτρεψε στον Μοργκεντάου να πείσει την Κοινωνία των Εθνών ότι η Ελλάδα δεν είναι ένα χάος, αλλά μια χώρα με ηγεσία που εννοεί αυτά που λέει. Ο Πλαστήρας, παρόλο που ήταν ο «αρχηγός της Επανάστασης», έκανε κάτι που απαιτεί τεράστια αυτοσυγκράτηση: έκανε πίσω. Άφησε την Ε.Α.Π. (την Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων) να λειτουργεί αυτόνομα. Κατάλαβε ότι αν ο στρατός άρχιζε να ανακατεύεται στα χρήματα των δανείων, οι ξένοι θα έκλειναν τις στρόφιγγες αμέσως.
Η Ε.Α.Π. αποφάσιζε πού θα χτιστούν οι οικισμοί (π.χ. στην Κοκκινιά, στο Βύρωνα, στην Καισαριανή, Στην Νέα Σμύρνη κλπ).
Το Κράτος εκτελούσε. Παρείχε τη γη (συχνά με αναγκαστικές απαλλοτριώσεις που μόνο μια επαναστατική κυβέρνηση μπορούσε να κάνει τόσο γρήγορα) και την ασφάλεια.
Οι πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στη Μακεδονία και τη Θράκη, καλλιεργώντας γη που μέχρι τότε ήταν βάλτοι ή τσιφλίκια. Αυτό θωράκισε τα σύνορα και άλλαξε την οικονομία (παραγωγή καπνού, σιτηρών). Η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη διπλασιάστηκαν σε μέγεθος, αποκτώντας εργατικό δυναμικό που θα τροφοδοτούσε τη βιομηχανία των επόμενων δεκαετιών.
Ο Βενιζελισμός ως «Σανίδα Σωτηρίας»
Για τον πρόσφυγα της Μικράς Ασίας, ο Ελευθέριος Βενιζέλος δεν ήταν απλώς ένας πολιτικός· ήταν ο άνθρωπος που είχε οραματιστεί τη Μεγάλη Ελλάδα στην οποία ζούσαν, και κυρίως, ήταν ο αντίπαλος του παλιού κατεστημένου (του Κωνσταντίνου) που εκείνοι θεωρούσαν υπεύθυνο για την Καταστροφή. Έγιναν η εκλογική βάση του Κόμματος των Φιλελευθέρων. Όπου υπήρχε προσφυγικός συνοικισμός, τα ποσοστά του Βενιζέλου άγγιζαν το 80% ή 90%. Οι πρόσφυγες, όντας πλέον εργάτες στις πόλεις ή μικροκαλλιεργητές στη Μακεδονία, ταυτίστηκαν με τον εκσυγχρονισμό που υποσχόταν ο Βενιζελισμός.
Η Παλιά Ελλάδα
Πολλοί γηγενείς («Παλαιοελλαδίτες») είδαν τους πρόσφυγες ως εισβολείς που τους έπαιρναν τις δουλειές, τη γη και αλλοίωναν την «καθαρότητα» της κοινωνίας τους. Η αντιβενιζελική παράταξη (οι Λαϊκοί) άρχισε να χρησιμοποιεί μια ρητορική που συχνά έφτανε στα όρια του ρατσισμού απέναντι στους «τουρκόσπορους» (όπως υποτιμητικά τους αποκαλούσαν τότε).
Το «Ιδιώνυμο»
Παρόλο που στην αρχή ήταν φανατικοί Βενιζελικοί, οι πρόσφυγες —λόγω της φτώχειας και των άθλιων συνθηκών στους συνοικισμούς— αποτέλεσαν το γόνιμο έδαφος για την άνοδο του Κομμουνιστικού Κόμματος (ΚΚΕ).
Μετά την περίοδο της πρώτης ανασυγκρότησης και την αποχώρηση της Επαναστατικής Επιτροπής, η Ελλάδα αναζήτησε πολιτική σταθερότητα. Αυτή ήρθε στις εκλογές της 19ης Αυγούστου 1928, όπου ο Ελευθέριος Βενιζέλος πέτυχε έναν θρίαμβο, κερδίζοντας τις 223 από τις 250 έδρες της Βουλής. Με αυτή την πανίσχυρη λαϊκή εντολή, ξεκίνησε η τελευταία μεγάλη τετραετία του (1928-1932).
Όταν ο Βενιζέλος ψήφισε το «Ιδιώνυμο» έναν νόμο κατά των κομμουνιστών πολλοί πρόσφυγες ένιωσαν προδομένοι και άρχισαν να μετακινούνται προς τα αριστερά, δημιουργώντας ένα νέο πολιτικό πόλο. Ο νόμος στρεφόταν κατά όσων επιδίωκαν την «εφαρμογή ιδεών που αποσκοπούν στη βίαιη ανατροπή του κρατούντος κοινωνικού συστήματος» ή την «απόσπαση μέρους εκ της επικρατείας» (αναφορά στο Μακεδονικό ζήτημα που έθετε τότε το ΚΚΕ),.
Το Ιδιώνυμο ήταν η προσπάθεια του φιλελεύθερου κράτους να «αυτορρυθμιστεί» βίαια, καταστέλλοντας μια εσωτερική απειλή για να διατηρήσει τη συμμαχία του με την αστική τάξη και τη Δύση. Χιλιάδες άνθρωποι συνελήφθησαν, φυλακίστηκαν ή εκτοπίστηκαν σε ξερονήσια μόνο για τις ιδέες τους. (Ξεκινά η ιστορία της Ανάφης και αργότερα της Μακρονήσου)
Η κυβέρνηση ήθελε να δείξει στους αστούς, στην Δύση και τους αντιβενιζελικούς ότι η Δημοκρατία του είναι «σοβαρή» και μπορεί να εγγυηθεί την τάξη και την ιδιοκτησία. Επίσης, σε όλη την Ευρώπη τότε υπήρχε ένας τρόμος για την εξάπλωση της Σοβιετικής επιρροής.
Το Ιδιώνυμο άνοιξε τον δρόμο για μεταγενέστερα κατασταλτικά μέτρα που χρησιμοποιήθηκαν αργότερα από δικτατορίες (όπως του Μεταξά).
Ο Βενιζέλος δεν επέλεξε τον διάλογο ως λύση. Η αστυνομία άρχισε να συλλαμβάνει και συνδικαλιστές και απεργούς ως «εχθρούς του κοινωνικού καθεστώτος». Αντί να απομονωθούν οι ιδέες οπως θα ήθελε, οι φυλακές και οι εξορίες έγιναν «πανεπιστήμια» όπου οι παλιοί κομουνιστές εκπαίδευαν τους νέους στη θεωρία και την οργάνωση.
«Μας έφεραν στην Ανάφη με το Ιδιώνυμο. Ήμασταν οι "επικίνδυνοι". Κοιμόμασταν σε σπηλιές και χαλάσματα. Αλλά εκεί, αντί να λυγίσουμε, γίναμε ατσάλι. Ο ένας διάβαζε στον άλλον Μαρξ και Λένιν κάτω από το φως του καντηλιού. Το Ιδιώνυμο δεν μας εξαφάνισε· μας οργάνωσε.»
Η «Νέα Ελλάδα» που χτιζόταν βρέθηκε ξανά μπροστά στο φάσμα της κατάρρευσης.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 (το "Κραχ") χτύπησε την πόρτα της Ελλάδας, διαλύοντας τις οικονομικές ισορροπίες και οδηγώντας τη χώρα σε μια νέα χρεοκοπία το 1932.
Η Ελλάδα εξήγαγε κυρίως καπνό (το 50% των εξαγωγών) και σταφίδα. Αυτά δεν ήταν είδη πρώτης ανάγκης.
Όταν ο πλανήτης φτώχυνε, οι ξένοι σταμάτησαν να καπνίζουν ακριβά ελληνικά καπνά.
Οι τιμές των προϊόντων αυτών έπεσαν κατακόρυφα, αφήνοντας τους αγρότες και τους πρόσφυγες παραγωγούς σε απόγνωση.
Η Ελλάδα βασιζόταν στο φρέσκο χρήμα που ερχόταν από το εξωτερικό. Οι διεθνείς τράπεζες σταμάτησαν να δανείζουν. Οι Έλληνες της Αμερικής, που έστελναν δολάρια πίσω στις οικογένειές τους, έχασαν τις δουλειές τους και τα εμβάσματα στέρεψαν.
Ο Βενιζέλος προσπάθησε να κρατήσει τη δραχμή συνδεδεμένη με τον χρυσό (το λεγόμενο Gold Standard), για να μην υποτιμηθεί το νόμισμα. Όμως οι επενδυτές ετρεξαν στην Τράπεζα της Ελλάδος και ξεφορτώνονταν τις δραχμές τους, ζητώντας να πάρουν χρυσό ή δολάρια για να νιώθουν ασφαλείς.
Αυτό εξάντλησε τα αποθέματα της χώρας σε χρυσό και συνάλλαγμα.
Τον Απρίλιο του 1932, η Ελλάδα κήρυξε χρεοκοπία (το περίφημο "Default"). Η δραχμή υποτιμήθηκε δραματικά και οι αποταμιεύσεις του κόσμου χάθηκαν. Η αντιπολίτευση (Λαϊκό Κόμμα) βρήκε την ευκαιρία να υποσχεθεί «ασφάλεια» και επιστροφή στις παλιές καλές μέρες. Οι απεργίες πλήθυναν και το «Ιδιώνυμο» άρχισε να εφαρμόζεται μαζικά, κάνοντας το κλίμα ακόμα πιο εκρηκτικό.
Μετά τη χρεοκοπία, η Ελλάδα αναγκάστηκε να στραφεί στην εσωτερική παραγωγή. Επειδή δεν υπήρχε συνάλλαγμα για εισαγωγες, άρχισαν οι Έλληνες να φτιάχνουν δικά τους προϊόντα (υφάσματα, τρόφιμα). Αυτό έδωσε μια ώθηση στη βιομηχανία, αλλά το πολιτικό τραύμα ήταν ήδη πολύ βαθύ.
Το Αποτυχημένο Κίνημα του 1935
Στις εκλογές του 1933, η παράταξή Του Βενιζέλου ηττήθηκε από το Λαϊκό Κόμμα του Παναγή Τσαλδάρη. Λίγους μήνες μετά τις εκλογές, έγινε η περίφημη απόπειρα δολοφονίας κατά του Βενιζέλου στη λεωφόρο Κηφισίας (το «αυτοκινητικό επεισόδιο»).
Η εμπλοκή στελεχών της αστυνομίας στην απόπειρα έπεισε τον Βενιζέλο ότι το κράτος των Αντιβενιζελικών δεν θα σταματούσε πουθενά για να τον εξοντώσει. Η πόλωση έφτασε στα άκρα.
Τον Μάρτιο του 1935, μια ομάδα βενιζελικών αξιωματικών, με την έγκριση του ίδιου του Βενιζέλου, επιχείρησε στρατιωτικό πραξικόπημα.
Στόχος να εμποδίσουν την επάνοδο της Μοναρχίας και να ελέγξουν την εξουσία πριν τις εκλογές.
Το κίνημα κατεστάλη από τις κυβερνητικές δυνάμεις υπό τον Γεώργιο Κονδύλη - Ένας παλιός βενιζελικός αξιωματικός που άλλαξε στρατόπεδο και έγινε ο πιο σκληρός υποστηρικτής της Μοναρχίας). Ο Βενιζέλος αναγκάστηκε να διαφύγει στο Παρίσι (όπου και πέθανε το 1936), ενώ εκατοντάδες βενιζελικοί αξιωματικοί εκδιώχθηκαν από το στράτευμα.
«Η Δημοκρατία εν Ελλάδι ετάφη... Το κίνημα υπήρξε μία τρέλα, αλλά η τρέλα αυτή είχε ως αίτιον την απελπισίαν στην οποίαν είχε περιέλθει η δημοκρατική παράταξις.» - Ελευθέριος Βενιζέλος
Αυτό άφησε τον στρατό «μονοκόμματο» και ελεγχόμενο από τους βασιλόφρονες. Μετά την καταστολή του κινήματος, ο δρόμος για την επιστροφή του Γεωργίου Β' ήταν ανοιχτός.
(Ο Γεώργιος Β' ήταν ο πρωτότοκος γιος του Βασιλιά Κωνσταντίνου Α' και αδελφός του Πρίγκιπα Ανδρέα. Ήταν στον θρόνο κατά τη διάρκεια της Δίκης των Έξι. Δεν μπορούσε να κάνει τίποτα για να σώσει τους έξι ή τον θείο του, τον Ανδρέα. Η Επανάσταση τον ανάγκασε να φύγει από τη χώρα. Η Ελλάδα ανακηρύχθηκε Αβασίλευτη Δημοκρατία το 1924 και ο Γεώργιος έμεινε στην εξορία για 12 χρόνια.)
Έγινε ένα δημοψήφισμα το 1935, το οποίο έμεινε στην ιστορία για τη νοθεία του. Ο Βασιλιάς επέστρεψε, αλλά βρήκε μια χώρα σε πλήρη πολιτική παράλυση. Οι δύο μεγάλες παρατάξεις (Βενιζελικοί και Αντιβενιζελικοί) ήταν ισόπαλες στη Βουλή και δεν μπορούσαν να σχηματίσουν κυβέρνηση. Σε αυτό το κενό εξουσίας, ο Βασιλιάς διόρισε ως υπηρεσιακό Πρωθυπουργό τον Ιωάννη Μεταξά, έναν απόστρατο στρατιωτικό με ακραίες απόψεις, του οποίου το κόμμα είχε πάρει μόλις 4% στις εκλογές. Ο Μεταξάς ήταν παρασημοφορημένος από τους Βαλκανικούς Πολέμους. Όταν ο Βενιζέλος τον κάλεσε το 1914 και το 1915 να σχεδιάσει την εκστρατεία στα παράλια της Μικράς Ασίας, ο Μεταξάς του παρέδωσε ένα υπόμνημα και αρνήθηκε την συμμετοχή του. Ο Μεταξάς πίστευε ότι η Δημοκρατία και ο κοινοβουλευτισμός ήταν «αρρώστιες» που οδηγούσαν το έθνος στον διχασμό και την αδυναμία. Η άποψή του ήταν ότι ο λαός δεν ξέρει τι είναι καλό για τον εαυτό του και χρειάζεται έναν «Αρχηγό» (στα πρότυπα του Duce ή του Führer) που θα αποφασίζει για όλους.
Ο Βλάχος, ηγετική μορφή του αντιβενιζελισμού, περιγράφει το κλίμα χάους που οδήγησε στην αποδοχή του Μεταξά:
«Δεν υπήρχαν πλέον κόμματα. Υπήρχαν ερείπια. Ο κόσμος ζητούσε κάποιον να τον προστατεύσει από την αβεβαιότητα της επόμενης ημέρας. Ο Μεταξάς δεν πήρε την εξουσία, του την παρέδωσαν οι περιστάσεις.»
Το ΚΚΕ οργάνωνε μια μεγάλη γενική απεργία για τις 5 Αυγούστου 1936.
Ο Μεταξάς επικαλούμενος τον «κομμουνιστικό κίνδυνο» χρησιμοποίησε το Ιδιώνυμο με τη συγκατάθεση του Βασιλιά και κήρυξε στρατιωτικό νόμο στις 4 Αυγούστου 1936. Το καθεστώς της 4ης Αυγούστου θα ήταν ο «Τρίτος Πολιτισμός», μια νέα εποχή δόξας κάτω από τη δική του καθοδήγηση. Στην σκέψη του ο 1ος πολιτισμός ήταν αυτός της Αρχαίας Σπάρτης και ο 2ος του Βυζαντίου.
Στο ημερολόγιο του έγραψε :
«4 Αυγούστου. Η Ελλάς από σήμερον έγινε Κράτος αντικομμουνιστικόν, Κράτος ολοκληρωτικόν. Κράτος παραγωγικόν, Κράτος εθνικόν. Εις τας 10 το εσπέρας μετέβην εις τα Ανάκτορα... Ο Βασιλεύς υπέγραψε τα διατάγματα. Είχα το δικαίωμα; Όχι. Αλλά είχα το καθήκον.»
Μια μαρτυρία πρόσφυγα από την Καισαριανή
«Παλιά λέγαμε "Βενιζέλος και ξερό ψωμί". Μετά το '32, το ψωμί έγινε ακριβό και ο Βενιζέλος μας έστελνε την αστυνομία επειδή ζητούσαμε δουλειά. Όταν ήρθε ο Μεταξάς, φοβηθήκαμε. Αλλά οι περισσότεροι είπαν: "Ας έρθει όποιος θέλει, φτάνει να ησυχάσουμε από τις απεργίες και τα πραξικοπήματα".»
Μια καπνεργάτρια θυμάται:
«Τον Μάη του '36 η Εγνατία βάφτηκε κόκκινη. Οι χωροφύλακες πυροβολούσαν στο ψαχνό. Είδαμε μανάδες να θρηνούν πάνω από τα παιδιά τους στην άσφαλτο. Αυτός ο φόβος της εξέγερσης ήταν που έκανε τον Μεταξά και τον Βασιλιά να βιαστούν για την 4η Αυγούστου. Μας φοβόντουσαν.»
Μετά τις εκλογές του 1936, το ΚΚΕ (μέσω του Παλλαϊκού Μετώπου) συμφώνησε μυστικά να στηρίξει τον Βενιζελικό Σοφούλη και εκείνος θα καταργούσε το Ιδιώνυμο. Όπως παραδέχεται αργότερα ο Βασίλης Νεφελούδης, στέλεχος του ΚΚΕ: «Πιστέψαμε ότι θα μπορούσαμε να φράξουμε τον δρόμο στον φασισμό μέσω της Βουλής. Αλλά οι αστοί μας χρησιμοποίησαν για να πιέσουν ο ένας τον άλλον και στο τέλος μας πέταξαν στα νύχια του Μεταξά.»
Ο επίσημος στόχος του Μετώπου ήταν η αντιφασιστική πάλη. Μετά την άνοδο του Χίτλερ στη Γερμανία, η Σοβιετική Ένωση (μέσω της Κομιντέρν) είχε δώσει οδηγία στα κομμουνιστικά κόμματα να σταματήσουν να επιτίθενται στους "αστούς δημοκράτες" και να συνεργαστούν μαζί τους για να εμποδίσουν τον φασισμό.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου