Ο Λετονικός Πόλεμος Ανεξαρτησίας διήρκησε από το Δεκέμβριο 1918 έως τον Αύγουστο 1920 και κατέληξε με τη συνθήκη ειρήνης μεταξύ Λετονίας και Σοβιετικής Ρωσίας
Κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1914–1918), τα εδάφη της Λετονίας αποτέλεσαν πεδίο μαχών στο ανατολικό μέτωπο. Από το 1915, μεγάλα τμήματα της χώρας καταλήφθηκαν από τον γερμανικό στρατό. Οι Γερμανοί στρατιώτες, αποσπασμένοι από την τακτική στρατιωτική δύναμη της Αυτοκρατορίας, παρέμειναν στην περιοχή έως την ήττα της Γερμανίας τον Νοέμβριο του 1918. Μετά την ήττα της Γερμανίας, οι στρατιώτες δεν αποχώρησαν άμεσα, δημιουργώντας ένα κενό εξουσίας, ενώ οι Βαλτικοί Γερμανοί γαιοκτήμονες, που κατείχαν τα μεγάλα αγροκτήματα και τις οικονομικές δομές της Λετονίας για αιώνες, επιδίωκαν να διατηρήσουν την κοινωνική και πολιτική τους κυριαρχία.
Νοέμβριος 1918 – Ανακήρυξη ανεξαρτησίας
Στις 18 Νοεμβρίου 1918, σε αυτό το ασταθές περιβάλλον, η λετονική εθνική κυβέρνηση ανακήρυξε την ανεξαρτησία της Λετονίας στη Ρίγα. Το νέο κράτος ήταν πρακτικά ανύπαρκτο σε στρατιωτική ισχύ, με περιορισμένους πόρους και χωρίς οργανωμένο στρατό, ενώ ταυτόχρονα αντιμετώπιζε δύο μεγάλες απειλές: τον Κόκκινο Στρατό από ανατολάς και τα γερμανικά σώματα από δυτικά.
Δεκέμβριος 1918 – Ιδρυση λετονικής Σοβιετικής Δημοκρατίας και σοβιετική εισβολή
Λίγες εβδομάδες μετά την ανακήρυξη, ο Κόκκινος Στρατός εισέβαλε στη Λετονία. Η σοβιετική ηγεσία ήθελε να εντάξει τη Λετονία στο νεοσύστατο σοβιετικό κράτος και να επεκτείνει την επανάσταση στη Δύση. Στη Ρίγα και σε άλλες καταληφθείσες περιοχές εγκαθιδρύθηκε η Λετονική Σοβιετική Δημοκρατία, υπό την ηγεσία του Πέτερς Στούτσκα, με συμμετοχή Λετονών Μπολσεβίκων. Η κυβέρνηση αυτή προχώρησε σε Κόκκινη Τρομοκρατία, δηλαδή μαζικές εκτελέσεις, συλλήψεις και καταστολή των πολιτικών αντιπάλων, και σε εθνικοποιήσεις γης και επιχειρήσεων, προκαλώντας μεγάλη δυσαρέσκεια στον ντόπιο πληθυσμό, ιδίως στους αγρότες.
Ο Κόκκινος Στρατός είχε σημαντική στρατιωτική δύναμη, ενισχυμένη από τους Λετονούς Τυφεκιοφόρους, μονάδες Λετονών στρατιωτών με εμπειρία από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, που αποτελούσαν την πιο πειθαρχημένη και μαχητική ομάδα των Μπολσεβίκων. Αρχικά σημείωσε επιτυχίες, κυρίως λόγω της αδυναμίας του νεοσύστατου λετονικού κράτους και της έλλειψης οργανωμένου στρατού. Σύντομα κατέλαβε μεγάλο μέρος της χώρας, αλλά η επιτυχία του ήταν εύθραυστη, λόγω της κοινωνικής αντίδρασης και των περιορισμένων πόρων, καθώς ο Ρωσικός Εμφύλιος Πόλεμος εξελισσόταν ταυτόχρονα σε πολλά μέτωπα.
1919 – Γερμανικά σώματα και Βαλτικοί Γερμανοί
Την ίδια περίοδο, από τα δυτικά, εμφανίζονται τα γερμανικά παραστρατιωτικά σώματα (Freikorps και Baltische Landeswehr). Αποτελούνταν κυρίως από πρώην στρατιώτες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου που παρέμειναν στη Βαλτική, μαζί με Βαλτικούς Γερμανούς αξιωματικούς και εθελοντές. Οι Βαλτικοί Γερμανοί ήταν η παλιά γαιοκτημονική τάξη που ήθελε να διατηρήσει τη δύναμή της και να αποτρέψει την αγροτική μεταρρύθμιση. Αρχικά πολέμησαν τους Μπολσεβίκους μαζί με τους Λετονούς, αλλά στη συνέχεια στράφηκαν εναντίον της λετονικής κυβέρνησης, επιχειρώντας να εγκαθιδρύσουν φιλογερμανικό καθεστώς.
Άνοιξη – Καλοκαίρι 1919 – Αντεπίθεση λετονικού στρατού
Το 1919, ο λετονικός στρατός οργανώθηκε καλύτερα, με στρατιωτική εκπαίδευση και εξοπλισμό. Καθοριστική ήταν η στρατιωτική υποστήριξη από τις δυτικές δυνάμεις, κυρίως τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία, καθώς και η συνεργασία με τις δυνάμεις της Εσθονίας. Η υποστήριξη αυτή περιλάμβανε όπλα, στρατιωτικούς συμβούλους και οικονομική βοήθεια. Με την ενίσχυση αυτή, οι λετονικές δυνάμεις προχώρησαν σε επιτυχημένη αντεπίθεση: απέκρουσαν τον Κόκκινο Στρατό από τις κεντρικές περιοχές και νίκησαν τα γερμανικά σώματα στη μάχη του Τσέσις, εξασφαλίζοντας την κυριαρχία της λετονικής κυβέρνησης και την απομάκρυνση των φιλογερμανικών δυνάμεων.
Τέλος 1919 – Αρχές 1920 – Υποχώρηση σοβιετικών δυνάμεων
Παρά την αρχική επιτυχία, η λετονική Σοβιετική Δημοκρατία και ο Κόκκινος Στρατός αδυνατούσαν να εδραιώσουν την κυριαρχία τους. Ο Κόκκινος Στρατός αντιμετώπιζε προβλήματα λόγω του πολυμετωπικού Ρωσικού Εμφυλίου Πολέμου, της έλλειψης πόρων και της αυξανόμενης αντίστασης από τον ντόπιο πληθυσμό, που αντιδρούσε στην Κόκκινη Τρομοκρατία και στις εθνικοποιήσεις. Η στρατιωτική ενίσχυση των Λετονών από τις δυτικές δυνάμεις και την Εσθονία περιόρισε τη δυνατότητα ανάκαμψης των σοβιετικών. Για στρατηγικούς λόγους, η Σοβιετική Ρωσία αποσύρθηκε από τη Λετονία και το 1920 αναγνώρισε επίσημα την ανεξαρτησία της χώρας.
Μετά την ανεξαρτησία – Αγροτική μεταρρύθμιση
Με την εδραίωση της ανεξαρτησίας, η λετονική κυβέρνηση προχώρησε σε ριζική αγροτική μεταρρύθμιση, απαλλοτριώνοντας τα μεγάλα κτήματα των Βαλτικών Γερμανών και διανέμοντας τη γη στους Λετονούς αγρότες. Η μεταρρύθμιση αυτή άλλαξε οριστικά την κοινωνική δομή της χώρας και καθιέρωσε τη λετονική κυριαρχία τόσο πολιτικά όσο και κοινωνικά.
Συμπέρασμα
Η ανεξαρτησία της Λετονίας ήταν αποτέλεσμα συνδυασμού εθνικών, κοινωνικών και διεθνών παραγόντων: η αντίσταση των Λετονών, η ήττα των γερμανικών σωμάτων, η αποτυχία της λετονικής Σοβιετικής Δημοκρατίας υπό τον Κόκκινο Στρατό και τους Λετονούς Τυφεκιοφόρους, η στρατιωτική υποστήριξη από τις δυτικές δυνάμεις και η οργανωμένη αντεπίθεση του λετονικού στρατού οδήγησαν στην επιτυχία του ανεξάρτητου κράτους. Ο Πόλεμος της Ανεξαρτησίας δεν ήταν μόνο στρατιωτική μάχη, αλλά και κοινωνική αναμέτρηση, καθορίζοντας τη σύγχρονη ιστορική και πολιτική ταυτότητα της Λετονίας.
Η Λετονία το 1921 γίνεται μέλος της Κοινωνίας των Εθνών, η οποία αποτελεί το κύριο διεθνές σώμα αναγνώρισης εκείνης της εποχής.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου